Triple helix netwerkbijeenkomst Stedelijke Regio West-Brabant West

4 november 2022

Evenementnieuws

“Chaos is een voorwaarde om te kunnen veranderen. We hebben crises nodig om te kunnen versnellen.” Hoogleraar transitiekunde en duurzaamheid Jan Rotmans schreef het boek Omarm de Chaos waarin hij handvatten geeft om in beweging te komen. Dát wilde hij op de triple helix netwerkbijeenkomst van de Stedelijke Regio West-Brabant West ook bereiken.

Niet gaan polderen

Na het welkomstwoord van burgemeester van de gemeente Roosendaal Han van Midden – en zijn aansporing om eens ‘iets geks’ te doen – spreekt Jan Rotmans over zijn visie. En over de wens én noodzaak om niet te polderen. “Niet van werkgroep, naar klankbordgroep, spiegelgroep, stuurgroep naar commissie, want daarna is ieder idee dood!”

Radicale verandering

Rotmans: “Transitie is een radicale verandering. We moeten anders denken, anders doen, anders organiseren. Maar ik kan u niet dwingen. Het moet vanuit een intrinsieke behoefte komen. Er zijn wel knoppen om aan te draaien (beleid ontwikkelen, technologie ontwikkelen en gedrag aanpassen), maar meestal begint het andersom. Een kleine groep verandert zijn gedrag, daarna komen er meer en tenslotte volgt de massa. Als laatste wordt er een beleid van gemaakt.”

Aan de slag

Over het ontwikkelen van dat beleid, daar gaat bij een aantal van de ruim 130 aanwezigen een alarmbel rinkelen. Wethouder Demmers geeft aan dat er nog beleidsvoorstellen liggen uit 2013 die nog niet eens goed zijn bekeken. “We moeten aan de slag! De leiders van nu moeten in staat zijn de mensen in hun dromen mee te nemen.”

Beter samenwerken

Maar hoeveel ruimte is er voor dromen als ‘de wereld in brand staat’? Volgens Jan Rotmans moeten we, willen we klaar zijn voor de toekomst, sneller én slimmer aan de slag. “Er is geen tijd meer voor meestribbelaars, mensen die ‘ja’ zeggen maar ‘nee’ doen. Daarbij is het belangrijk om meer, beter en vaker samen te werken.” Dat is precies waar de Stedelijke Regio West-Brabant West voor staat.

Verstedelijkingsstrategie

Het gaat erom dat het gebied tussen de zeven gemeenten – Bergen op Zoom, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht – aantrekkelijk blijft of wordt om er te wonen, te werken en te leven. Daarvoor ligt er de verstedelijkingsstrategie met aandacht voor al deze thema’s, op een duurzame manier.

Doe eens iets stoers

Jack Zagers van VNO-NCW Brabant/Zeeland geeft aan dat het voor ondernemers vooral van belang is om gebieden te ontsluiten. “Er moeten 4 stations bijkomen, snelfietspaden worden aangelegd, betere busverbindingen komen en bedrijventerreinen moeten goed bereikbaar zijn. En – naast werken – moet er gerecreëerd kunnen worden. Ik heb hoop dat gemeenten onze wensen én hun voornemens goed zullen invullen.” Tenslotte roept Zagers de aanwezige ondernemers op: “Doe eens iets raars, iets stoers!”

Sleutelpositie

Met deze hoop, wens en oproep start het gesprek op het podium met Jack Zagers, schooldirectrice Kiki Nieuwkerk, scholier Kars Rademakers, wethouder Arwen van Gestel, wethouder Letty Demmers en professor Jan Rotmans. “Wij hebben met de Stedelijke Regio West-Brabant West een heel mooie sleutelpositie en zouden als regio tussen de andere gebieden de verbinding moeten vormen.”

Wat ís de identiteit?

Jan Rotmans: “Dan wil ik u uitnodigen: wat zou de slogan of leus van deze regio dan zijn? Wat is de identiteit en waarmee kan die positie worden versterkt?” Uit de zaal klinkt: “Ik denk dat we geen gezamenlijk verhaal delen: het zijn losse kreten.” Wethouder van Gestel: “De regio kent zeker verschillen, verschillende grondtypen, verschillende inwoners. Eén verhaal van een gezamenlijke geschiedenis is er niet, maar van de toekomst kan die er wel zijn.”

Heel veel kansen

Jan Rotmans zegt dat deze regio de kern is van de nieuwe economie en samenleving: “Hiervoor is een schaal nodig van 50×50 km. Het lastige daarin is samenwerken. Dat gebeurt te weinig in de praktijk. Maar er zijn zoveel kansen: biobased economie, circulaire economie (resourcing), agrifood en eiwittransitie (gezond voedsel wordt steeds belangrijker) en tenslotte gezondheid en zorg. Brabant heeft de meeste zorgcoöperaties!”

Meedoen is belangrijk

Wethouder Demmers: “Het unieke van dit deltagebied is het water zelf. De natuur kan hierin de kracht vormen. Het is belangrijk om hieraan mee te willen doen.” Volgens haar zijn critici hierin ook nodig: “Die houden ons scherp.” Net als de ondernemers, die met hun wensen en behoeften blijven komen. Zagers: “Ondernemers kunnen blijven afgeven op politici, maar ze mogen best zelf meer impact creëren.”

Vragen uit de zaal

Vanuit de zaal klinken vragen als: “Hoe kunnen wij een rol spelen of impact maken als we worden tegengehouden door regels en procedures?” Ook over duurzamer leven rijzen vragen: “Veel mensen willen wel, maar kunnen niet omdat het voor hen niet betaalbaar is. Duurzaamheid is dus eigenlijk ook een financiële kwestie.” En vanuit de jeugd komt: “Ik wil een huis! Op een plek die goed bereikbaar is, betaalbaar is en duurzaam of circulair gebouwd.”

Quattro helix

Wethouder Demmers: “Geloof in de doorontwikkeling van het gebied waarin je woont. Ik geloof in de kracht van ‘de dromer’, van de mensen die willen. Dan doen we het samen. Niet Triple helix, maar Quattro: we bouwen op de kracht van elkaar. Hoe? Door voortborduren op de mogelijkheden die er al zijn en in te zetten op ontwikkeling vanuit het onderwijs, de jongere generatie.”

Onder aandacht van jongeren

Kars Rademakers: “Het is eerlijk gezegd wel vrij lastig om het bij jongeren onder de aandacht te brengen. Die zijn vooral bezig met zichzelf en met elkaar. Het is belangrijk om die paar die willen, daarin te stimuleren. Ik wil dat in elk geval gaan proberen.” Rotmans: “Al heb je een groep van 20 à 30 jongeren, dan kunnen die anderen inspireren en motiveren.”

Andere vormen van participatie

Rotmans vervolgt: “Veel mensen voelen zich niet gehoord. Wellicht is het niet langer aan bestuurders om plannen te maken en voor te leggen aan inwoners, maar andersom. Ook zijn andere vormen van participatie noodzakelijk. En meer inspraak van jongeren.” Hoe je die bereikt? “Via TikTok!” klinkt het uit de zaal.

En nu? Aan de slag!

De bijeenkomst eindigde met de boodschap: “De identiteit van de regio die er is, nemen we als basis.” Van Gestel: “Selecteer een groep mensen en ga ‘ongewoon’ aan de slag. Visie en beleid lijkt weliswaar soms tegenover elkaar te staan, maar het kan ook heel goed samen. Er is dus geen tegenstelling. Je brengt een vliegwiel op gang.”

‘Er was eens’, daar zijn we mee begonnen. Wanneer komen we bij ‘en ze leefden nog lang en gelukkig?’

In beeld

Bekijk de foto’s die Gian van Eekelen van deze bijeenkomst maakte:

2022_Stedelijke Regio West-Brabant West

Kijk hier voor de opnames die ZuidWest-TV maakte op ons YouTube-kanaal: