Samen in de Regio organiseert een serie van zes purpose colleges over de betekeniseconomie. Na een korte inleiding over de nieuwe economie komt een succesvol ondernemer aan het woord. Dit deel van het college is telkens terug te zien op het YouTube-kanaal van Samen in de Regio.

Wat je daar niet ziet zijn de verslagen van de gesprekken die daarna plaatsvinden. In wat we noemen de actietafels gaan deelnemers met elkaar in gesprek over hun ideeën voor de regio. Welke bijdrage kan een bedrijf of organisatie leveren en wie zijn belangrijke samenwerkingspartners? Een antwoord of idee over die vragen vinden we van belang, want bij Samen in de Regio maken we het graag concreet. Dan kunnen we des te sneller samen in actie komen.

Waar we nu staan, zegt niets over wat we kunnen bereiken.
Het zegt iets over waar we kunnen beginnen!

Hieronder vind je heel kort per thema en onderwerp een aantal actiepunten waar we mee aan de slag kunnen. Daarna volgen de ideeën waaruit deze punten zijn voortgekomen, gevolgd door de matches die er tijdens de colleges zijn gemaakt. Zie het als iets om over na te denken bij deelname aan de actietafels van een volgend college. En natuurlijk is er ruimte voor nieuwe ideeën. Na ieder college wordt dit document bijgewerkt.

Actiepunten

Overheid

  • Nieuwe democratie: initiatieven om burgers beter bij de politiek en het bestuur te betrekken
    • Overheidsinstellingen zouden toegankelijker moeten zijn om burgerinitiatieven en ondernemersideeën sneller en gemakkelijker doorgang te laten vinden.
    • Jongeren betrekken bij ontwikkelingsplannen
    • Banenwinkels met meer info voor leerlingen en studenten
    • Laat bewoners vrij in aanleggen en onderhouden voedseltuinen op door gemeente beschikbaar gestelde grond.
  • Duurzame en regionale economie:
    • Bij lokale overheidsinstellingen meer regionale – duurzamere – initiatieven ondersteunen: aanbesteding meer lokaal laten uitvoeren.
    • Bijdrage leveren aan vindbaarheid van boeren in de regio door in kaart te brengen waar mensen producten kunnen kopen.
    • Eenzijdigheid qua arbeidsaanbod (steeds meer transportbedrijven en logistieke centra) en weinig diversiteit op Brabantse Wal zouden moeten worden tegengegaan.
    • De SROI afspraak die bedrijven hebben, worden vaak gezien als verplichting; zou veel meer kunnen worden gezien als ‘normaal’ dan als ‘noodzakelijk kwaad’. Kan alleen als informatie en begeleiding van deze bedrijven beter wordt.
  • Zelfsturend vermogen:
    • Meer invloed en zeggenschap: burgerinitiatieven stimuleren en steunen waar mogelijk
    • De kaartenbak met werkzoekenden bij de gemeente, laten legen door zorginstellingen, waardoor alle partijen worden geholpen.
    • Vanuit de gemeente Bergen op Zoom gaat men proberen om de weg naar nieuw personeel bij de vliegbasis Woensdrecht makkelijker te maken.

Duurzame steden en wijken

  • Leefomgeving:
    • Laat bewoners een bijdrage leveren aan een mooiere leefomgeving – schoonmaakacties binnen de wijk, voedseltuinen/-bossen, etc. Bij voedseltuinen zouden oplaadpalen in de wijk kunnen voorzien in stroom en bij gebiedsplanning kan rekening worden gehouden met de aanleg van dergelijke groenvoorzieningen.
    • Mensen met koopwoningen in buurten waar veel achterstand in onderhoud is, hulp bieden met vernieuwen en verduurzamen van de huizen.
    • Stadlander zou de banners van stof die ingezet worden bij bouwprojecten (aan de flat, aan de omheining van bouwterrein) aan willen leveren voor recycling. Zij gaat contact opnemen met Tom Zoutendijk en Pascal de Klerk van Saver.

Onderwijs

  • Betekenisvol onderwijs:
    • Onderwijsprojecten tussen scholen en met bedrijven/zorginstellingen mogelijk maken.
    • Maatschappelijke stages bevorderen
    • Niet alles laten afhangen van cijfers, maar ook kijken naar inzet, competenties en kwaliteiten
    • Studenten/scholieren/jongeren algemeen laten meewerken aan een bewustzijnsfilm
    • Scholieren en studenten inzetten voor onderzoek en uitvoering van plan om eenzame ouderen en minima van (ingrediënten voor) maaltijden te voorzien. Als (maatschappelijke) stage of als afstudeeropdracht.
    • Bij een stadstuinenproject kunnen scholieren en studenten een bijdrage leveren aan de totstandkoming, het onderhoud (techniekles en/of werken in het groen) en eventuele verkoop/uitgifte of gebruik van de producten.
    • Jongeren met een achterstand tot de arbeidsmarkt meer betrekken bij leer-werktrajecten.
    • Focus op wat er wél is in de regio – meeste jongeren geven aan te willen groeien/ontwikkelen: mogelijkheden daartoe dienen dus aanwezig te zijn.
    • Scholen betrekken bij onderzoeken voor bedrijven, door stageplaats of starters een werkplek te bieden.
    • Uitzoeken of er in onze regio ook mensen zijn met de intrinsieke motivatie en focus op circulaire gedachte zoals Mireille Geijsen; misschien een studie- of stageopdracht.
  • Niveau:
    • In het onderwijssysteem ‘ervaring’ mee tellen in het toetsingsproces; bv. MBO Praktijkverklaring, maar ook op andere niveaus mogelijk maken.
    • Perspectief is van groot belang: wat betekent het eigenlijk om te werken? Leerkrachten hebben dus ook een rol te vervullen als dat ‘gat’ wordt opgemerkt.
    • Op zoek naar en stimuleren van matches tussen onderwijs en ondernemingen: uitwisseling leerkrachten en medewerkers om van elkaar te leren en te delen/inzetten.
    • Medewerkers van een bedrijf een tijdje voor de klas zetten, zodat ze leren zij hoe ze jongvolwassenen tijdens hun stages beter kunnen begeleiden.
    • Stageplaatsen toevoegen aan de nieuwe app ‘West Brabant werkt door’ om zo de drempel voor het zoeken naar een geschikt stagebedrijf of -kandidaat te verlagen.

Organisaties

  • Waardering kracht Kunst & Cultuur:
    • Kunstenaars betrekken bij dagbesteding van ouderen en mensen met een (verstandelijke) beperking
  • Gezondheidszorg:
    • Zorginstellingen ondersteunen met mensen (vrijwilligers) bereid te vinden om te assisteren waar mogelijk: chauffeurs van een busje om mensen naar een dagbestedingslocatie te rijden, samen koken en eten, maaltijden bezorgen, ruimte en/of materiaal beschikbaar stellen.
    • Mensen die werkzaam zijn in de zorg kunnen veel hulp gebruiken, vooral vrijwilligers zijn erg gewenst. Deze mensen kunnen worden gezocht in de hoek van langdurig werklozen en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
    • Meer aandacht voor project Nationale Zorgklas, een gesubsidieerde trainingsfaciliteit waarbij mensen in 4 dagen tijd worden opgeleid voor ondersteuner in de zorg.
  • Inclusieve samenleving:
    • Zorginstellingen zouden, als vorm van dagbesteding, mensen met een stoornis of verstandelijke en/of lichamelijke beperking een bijdrage kunnen laten leveren aan bepaalde projecten, zoals bijvoorbeeld voedselbossen/-tuinen.
    • Laat mensen met een ‘randje’ of afstand tot de arbeidsmarkt ook toe binnen een organisatie en wees er trots op.
  • Werkgelegenheid:
    • De app ‘West Brabant werkt door’ van het Werkgeversservicepunt is een soort Tinder voor werkzoekenden en werkgevers: net gestart, maar als het ver genoeg is ingevuld zeker het delen waard.

Ondernemers

  • Differentiatie staatssteun:
    • Hulp bieden bij subsidieaanvraag: in coronatijd meer mensen behoefte aan steun.
    • Om meer mogelijkheden vanuit publieke organisaties te benutten is er behoefte aan een andere organisatie inrichting.
    • Deelname KBBB en oproep voor praktijkopdrachten kan via Rabobank specifiek bij de MKB-klanten uit de regio in beeld komen.
    • Voor het MKB is de drie-eenheid ‘welvaart-welzijn-welbevinden’ nog nauwelijks aan de orde. Het is noodzakelijk om daar oog voor te hebben en oplossingen aan te bieden: begeleidingsuren niet door de werkgever maar meer door trajectbegeleider, ook op de werkvloer. En subsidietrajecten inzichtelijk maken.
  • Inclusieve economie en sociaal ondernemerschap:
    • Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, vroegtijdig schoolverlaters, jongeren die pas zijn afgestudeerd/van school af zijn laten meekijken binnen het bedrijf of organisatie: stage, meewerktraject, flexibele arbeidscontracten
    • Bedrijven zouden hun deuren moeten openen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, studenten en vrijwilligers, mits dit mogelijk is binnen de organisatie.
  • Vertrouwen en verantwoordelijkheid:
    • Samenwerking tussen diverse O’s moet er voor kunnen zorgen dat iedereen vertrouwen krijgt en verantwoordelijkheid neemt.
  • Duurzaam ondernemen:
    • Bedrijven zouden kunnen zorgen voor – tweedehands of overschotten van – installatiemateriaal bij voedselbossen/voedseltuinprojecten.
    • Bedrijven en organisaties die een start willen maken met betekenisvol werken, of hier opdrachten en stages in kunnen aanbieden, kunnen contact opnemen met Avans, minor Betekenisvol Ondernemen.
    • Duurzaam STOER zoekt mensen voor een project om energiescans te doen bij bedrijven, hij gaat hierover in gesprek met onderwijs en overheid.
    • Uitzoeken of er initiatiefnemers/startende ondernemers/mensen met plannen in de regio zijn, om op dezelfde manier als Mireille Geijssen te gaan werken.
    • Bij sommige kleine ondernemers is het idee ontstaan dat ‘goed doen’ iets groots is, moeilijk bereikbaar en daarmee ook wel ‘lam slaat’. Waar moet je dan beginnen? Laat bedrijven/ondernemers uit de regio nóg meer vertellen hoe zij het doen.
Duurzame steden en wijken
    • Deelauto-initiatief verder uitbreiden
    • Meer mensen over op zonnepanelen: assistentie bieden bij subsidieaanvraag
    • Verzekeren zonnepanelen
Inclusieve samenleving
      • Ouderen en starters samen laten wonen en werken
      • Mensen met een (verstandelijke) beperking aannemen bij een bedrijf of ruimte bieden om mensen op te leiden.
      • Vrijwilligers laten samenwerken met scholieren (stage) en studenten Curio isk (praktijkwerkplek) in wijkpunt/Kluswinkel.

Samenvatting van alle ideeën

Onderwijs:

Veel meer kijken naar de competenties en kwaliteiten van leerlingen/studenten. Niet alles afmeten aan standaard toets modules. Docenten meer zien als coach. Verder ook belangrijk om scholen te betrekken bij bewustwording over lokale (seizoens)producten: aandacht in de lessen, in kantine gezonde voeding, met het verhaal van de boer erbij.

Bij diverse ideeën wordt de groep van scholieren/studenten genoemd als mogelijke partij voor onderzoek en uitvoering: hierin kan op een creatieve manier op verschillende plekken zeker worden nagedacht over een stage-opdracht of afstudeerplek. Bij hen ligt een wens om meer ervarend te leren en bij organisaties en bedrijven.

Belangrijk om jongeren te betrekken: stage-methodiek, aantrekkelijker maken van hun leefomgeving, een bewustzijnsfilm laten maken (via samenwerking tussen scholen, bijvoorbeeld bij het vak levensbeschouwing). Studenten zouden liever zien dat het onderwerp betekeniseconomie in het onderwijsprogramma terugkomt en gekoppeld wordt aan een structureel langdurig project.

Minor Betekenisvol Ondernemen van Avans is altijd op zoek is naar bedrijven en organisaties die een start willen maken met betekenisvol werken, of hier opdrachten en stages in kunnen aanbieden.

Studenten Horeca & Hospitality zouden een rol kunnen spelen in het oplossen of verminderen van eenzaamheid onder ouderen (nu enorm toegenomen door corona): horecavaardigheden toepassen (ze vermaken, voor ze koken, maaltijden bezorgen/serveren). Bijvoorbeeld als stage of vrijwilligerswerk. Dit kan bijdragen aan purpose én bij het vinden van een andere stage of een baan.

Samen kunnen bedrijven en studenten zorgen dat de één gebaat is bij gemotiveerde (tijdelijke) arbeidskrachten en de ander bij een plek om uit te vinden waar de passie en kwaliteiten liggen.

Duurzaamheid:

Alles verduurzamen waar het kan! Meer elektrische laadpalen bieden voor grote bedrijven, met veel medewerkers. Grote hallen/schuren/bedrijfspanden hebben prachtige daken voor zonnepanelen. Veel mensen gaan met de auto naar het werk; die staat daar de hele dag voor de deur. Kan iemand anders overdag gebruiken (uitwerken deelautoproject).

Zoveel mogelijk zonnepanelen op plekken waar het kan: bijvoorbeeld op het dak van de schuur bij een zorgboerderij, voorheen bestemd voor kippen. Een nieuw plan voor zonnepanelen boven het gewas is in ontwikkeling. De schuur is beschikbaar voor initiatiefnemers/ontwikkeling agrarische innovatie.

Stadlander wil de banners van stof (ingezet bij bouwprojecten) aan de omheining van bouwterrein en langs een gebouw aanleveren voor recycling.

Leefbaarheid en arbeidsparticipatie:

Maak in leegstaande panden of op andere ‘overbodige’ locaties een soort banenwinkels waar jeugd en studenten kunnen ervaren wat bepaalde beroepen inhouden.

Restaurants helpen (studenten/scholieren/mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt) met ‘wegbrengmaaltijden’ – in plaats van ‘afhaalmaaltijden, wat voor sommigen gewoon niet lukt – voor mensen die het moeilijk hebben, bijvoorbeeld eenzame ouderen.

Ook zou er veel meer over de grenzen van de regio kunnen worden nagedacht: boeren uit de regio en (verder) daarbuiten kunnen hier ook hun producten kwijt en andersom (boeren van dichtbij een grotere afzetmarkt bieden). Betere samenwerking tussen regio’s onderling zou daarbij noodzakelijk zijn. Gemeenten zouden sterker samen moeten optrekken in hun communicatie, in plaats van onderling afzetten tegen elkaar: regio kan fungeren als tussenstop op weg naar Zeeland.

School-/studieopdracht maken van het overzicht van boeren in de regio die hun producten (eventueel alleen de overschotten) moeilijk kwijt kunnen. Hiervan dan ook een kaart of app maken, met welke boeren wat, wanneer verkopen en het verhaal erachter.

Maak een gezond én betaalbaar ‘boerschappen’-kratje voor minima, bijv. met producten van boerderijwinkels, eventueel in samenwerking met supermarkten, die bijvoorbeeld producten hebben die anders niet meer worden verkocht: THT datum verstreken, maar nog wel eetbaar. Ook mogelijk maken dit te doneren aan Voedselbanken/Leger des Heils.

Creëer een centrum in Bergen op Zoom waar ook mensen met een ‘beperking’ kunnen werken en waar kinderopvang is.

Het Werkcentrum Brabantse Wal biedt een app, ‘West Brabant werkt door’. Het is een soort Tinder voor werkzoekenden en werkgevers. Na verdere uitwerking (net gestart) en invulling promoten onder werkgevers en werkzoekenden.

Zorginstellingen, overheid en bedrijven:

Er behoefte aan een mix in de maatschappij voor jong en oud: jongeren laten meedenken en meedoen in zorg voor ouderen. Aandacht geven. Maatschappelijke stage van jongeren: ouderen les geven over computergebruik en social media. Ouderen vereenzamen, dus roep om samen te eten, samenzijn, uitstapjes maken (met een busje mensen thuis ophalen en terugbrengen).

Wens of zelfs roep vanuit ondernemers/zorginstellingen: hulp/inzet vanuit overheidsinstanties om zaken sneller geregeld te krijgen. Nu kan een goed idee maanden op de plank liggen, waardoor de motivatie én slagkracht afneemt. Ook betere samenwerking tussen diverse takken van O‘s: subsidieaanvraag, vergunningsverlening, medewerking, flexibel personeel.

Sommige (zorg)locaties kunnen worden opengesteld voor andere doeleinden dan waarvoor ze van origine waren bedoeld: trainings- of werklocaties. Een oude kippenschuur ombouwen tot werkplek, is iets waar meerdere mensen wat aan hebben. Ook zouden er op bepaalde groenstroken van de gemeente stukken grond kunnen worden vrijgemaakt voor mensen die willen werken aan voedseltuinen, wat ook weer beter is voor de diversiteit van de natuur.

Zorginstellingen voor mensen met een stoornis of verstandelijke en/of lichamelijke beperking, kunnen bijdrage leveren (bijv. als dagbesteding) aan stadsmoestuinen. Deze aanpak kan natuurlijk worden uitgebreid naar meer doelgroepen: buurtbewoners, scholen in de wijk en bedrijven. Die bedrijven zouden dan kunnen zorgen voor – tweedehands of overschotten van – installatiemateriaal.

Nationale Zorgklas, een gesubsidieerde trainingsfaciliteit waarbij mensen in 4 dagen tijd worden opgeleid voor ondersteuner in de zorg.

Bedrijven kunnen veel meer hun deuren openstellen voor mensen die tijdelijk en/of snel werk zoeken. Daaronder vallen ook stagiairs en afstudeerders. Ze zijn zelf geholpen, omdat ze kunnen werken met korte contracten en wellicht ook goedkopere krachten. Er zou in sommige gevallen ook subsidie aangevraagd kunnen worden voor werknemers, die onder een bepaalde regeling vallen.

Mensen die nu al zo lang in de bijstand zitten, zouden kunnen worden gevraagd voor vrijwilligerswerk op plekken die zitten te springen om gemotiveerde (en onbetaalde) arbeidskrachten – Leger des Heils, zorginstellingen, etc. Dit dan met behoud van uitkering. Zo zijn ze niet alleen weer aan het werk en onder de mensen, maar voelen ze zich (en zijn ze) ook nuttig!

Een soort kluswinkel starten met materiaal (lenen of van circulaire bouwprojecten) en advies aan mensen die dit anders financieel niet redden; wellicht aanbieden als onderzoeksproject of afstudeeropdracht.

Bij MKB oplossingen bieden om balans te vinden in welvaart-welzijn-welbevinden. Zeker nu velen net aan het hoofd boven water houden. Tevens hen helpen bij inhuren van werknemers met een afstand tot de arbeidsmarkt, door begeleidingsuren niet door de werkgever maar door een trajectbegeleider te laten verzorgen, ook op de werkvloer. En subsidietrajecten inzichtelijk maken.