De bijeenkomst ‘Vergroot je team met verrassende talenten’ met René Bakker, professor aan de universiteit van Tilburg, op 10 april was een geweldige ervaring. Zo’n 80 ondernemers, HR-medewerkers en enkele maatschappelijke organisaties kwamen samen bij Dek Opleidingen om te luisteren naar tips en het leren kijken met een bredere blik. De avond startte met een smakelijk buffet van Sardonos Events en drankjes die werden geserveerd door een zestal leerlingen van het naastgelegen Curio steenspil.
Warm welkom
Onze gastheer, Peter Huijgens heette de aanwezigen welkom namens de organisatie: MKB Bergen op Zoom, MKB Netwerk Roosendaal, OPS Steenbergen en Samen in de Regio. Arne Ruis van Dek Opleidingen vertelde kort iets over de locatie waar wij te gast zijn en uit hun bedrijfsvideo blijkt ook hoe leuk én bevredigend inclusief ondernemen kan zijn.
Wanneer ben je beperkt?
De lezing van professor Bakker startte met de vraag: “Voel jij je beperkt in je werk?”, waarmee hij ook al een gevoelige snaar raakte. Want wanneer is iets een beperking, als het werk gewoon kan worden gedaan? “Ik snap dat als je maar één hand hebt, net als ik, het werk als een timmerman of chirurg lastiger is. Maar eigenlijk is iedereen wel ergens in beperkt en dat komt toch altijd goed.”
Inclusieve arbeidsmarkt
René Bakker legde daarna uit wat onder de inclusieve arbeidsmarkt wordt gezien: het gaat om toegang, rechtvaardigheid, bescherming en inspraak. “Ofwel heeft iedereen evenveel toegang tot werk, worden ze rechtvaardig beloond en behandeld, krijgt iedereen dezelfde bescherming en heeft iedereen evenveel te zeggen over de geschreven en ongeschreven regels?” Hij vult aan: “Op elk van deze facetten kan een maatschappij beter of slechter scoren. En is daarmee dus niet gelijk ‘inclusief’ of ‘niet inclusief’.”
Economische redenen
René: “Inclusief ondernemerschap wordt vaak vooral gezien als iets sociaals of kiezen bedrijven ervoor uit noodzaak, maar als econoom kijk ik ook vanuit economische redenen én het voordeel dat deze groep voor de maatschappij oplevert. Iedereen heeft een uniek talent, de kunst zit in het (h)erkennen ervan.” Hij geeft aan dat voor veel vacatures mensen met een bepaalde beperking niet zomaar geschikt zijn, maar daarvoor heeft hij een oplossing: “Zorg dat de banen worden aangepast aan de kandidaten.”
Praktijkvoorbeelden
Bakker vult aan: “Door je blik te verruimen, bouw je aan een hecht team vol vakmensen. Mensen die een kans krijgen zijn vaak loyaler, werken hard en nauwkeurig, én dragen bij aan een prettige cultuur.” Dit beamen ook Stefan Kipping van Camping Uit en Thuis, Rob Michielsen van Bergh Brandveiligheid en Annemarie van den Boom van S&L Zorg. Van hun praktijkvoorbeelden uit de regio leerden we de voordelen van werken met mensen ‘die iets hebben’.
Kansen geven
Maar hoe geef je, ondanks de hindernissen, deze mensen een kans? René Bakker: “Door allereerst zonder vooroordelen te leren handelen en beslissen. Dus kijk je naar het CV dat een kandidaat stuurt of leg je dit in je laatje en nodig je die uit voor een persoonlijke kennismaking?” Stefan zegt: “Wij kijken naar wat mensen kunnen, niet naar een stukje papier. Mensen die via een zijingang komen, hebben een veel grotere drive.” Rob vult aan: “Wij zoeken ook niet naar ‘normale mensen’. Collega’s onder elkaar zien het ook; zij zijn heel loyaal en trots!”
Juiste begeleiding
Annemarie belicht het vanaf de andere kant. ‘Haar’ mensen kunnen heel veel en zijn ook goed op te leiden. “Het gaat ook wel om de juiste begeleiding en die hangt af van het ‘soort beperking’. Mensen met autisme bijvoorbeeld, kun je heel goed handdoeken laten tellen.” René: “Je kunt ook meerdere mensen het werk van één laten doen; beter bekend als job carving.” Maar goede begeleiding moet sowieso komen van twee kanten, dus ook bij het bedrijf kost het tijd en energie.
Verder dan geld
Er komt een kritische vraag uit het publiek: “Ik vraag mij af hoeveel de overheid een rol speelt; dus hoe inclusief blijft een bedrijf als de subsidie wegvalt?” Rob Michielsen: “Als je als bedrijf de voordelen en het belang blijft zien, ga je er gewoon voor. Zo heb ik een opmerking geplaatst bij een aanbesteding over de inclusiviteit. En die heb ik toen niet gekregen.” Er komt niet echt een antwoord op de vraag, maar het blijkt dus wel dat het niet om de subsidies gaat. Stefan: “Het is voor ons ‘emotie ondernemen’, wij vormen met onze mensen een familie en dat gaat verder dan geld.”
Het samen laten werken
“Voor de wat kleinere organisaties is er best een groot risico,” klinkt het uit de zaal, “dus hoe krijg je met dit vooroordeel ook kleinere ondernemers mee?” Stefan: “Nou, ‘gewone’ mensen kunnen ook ziek worden, dus dit risico houd je altijd. Je kunt niemand ‘wegdoen’ als ‘ie niet doet wat je had gehoopt. Je moet het samen laten werken.” Annemarie: “Mijn tip is te gaan informeren bij instanties als het UWV. Zij hebben jobcoaches en regelen ook proefplaatsingen.”
Er is hoop
René haalt het evenement Kijk Binnen Bij Bedrijven aan, dat ook dit jaar weer plaatsvindt in het najaar. Samen in de Regio-collega Wendy Prop vertelt de aanwezigen precies hoe het werkt: “Kijk Binnen Bij Bedrijven brengt bedrijven in contact met geïnteresseerden. Als bedrijf bepaal je wie er komt en wanneer. Als geïnteresseerde kies je welk bedrijf of organisatie je wil bezoeken. Kijk Binnen Bij Bedrijven biedt jullie een platform om elkaar te ontmoeten. En vanaf vandaag kunnen bedrijven zich aanmelden.”
Hoe zit het met theoretische vacatures
Tenslotte komt er nog een vraag over het type kandidaten: “Ik hoor veel over praktisch geschoolde medewerkers, hebben jullie ook voorbeelden van wetenschappelijk opgeleiden of meer theoretische vacatures?” René Bakker vertelt over een dame met een IQ van 138: “Zij is een van de beste forensisch onderzoekers van Nederland. En zij is doof.” Hij beschrijft haar werkzaamheden en trekt dan de conclusie: kijk naar het takenpakket! “Zo iemand doet haar werk ondanks haar ‘beperking’ uitstekend.”
Doe het gewoon
En dat blijkt een van de gouden regels: kijk wat iemand goed kan of graag doet, dan gaat ‘ie ontzettend gemotiveerd aan het werk. René vraagt het panel om nog meer tips. Stefan: “Ga het gewoon doen! Zet je deuren open en werk samen met de juiste instanties.” Rob: “Durf het risico te nemen, iedereen kan uitvallen. Biedt die mensen een kans! En heb je ze binnen, hang er dan geen label aan. Ze horen erbij en zijn één met het team.” Annemarie zegt tenslotte: “Stop het CV in het laatje en nodig mensen uit voor een gesprek.” Er komt nog een aanvullende tip uit de zaal van Randstad: “Laat een werkplekanalyse doen.”
Groepsessies
Na het plenaire gedeelte gaan de aanwezigen uiteen in vier groepen, waar gespreksleiders Mike Matthijsse, Marc van der Steen, Peter Huijgens en Anouska Vos hun groepen vragen naar kansen én barrières rondom inclusief ondernemen te verkennen. Een klein uur praten zij over wat ze nu doen, wat ze (meer) willen doen én hoe ze dit dan kunnen bereiken. Een van de conclusies is dat er veel meer en opener over mag worden gesproken: “Als ik niet weet dat het bedrijf ervoor openstaat, dan ga ik niet met mijn mensen langs.”
Even kort samengevat
Het gaat dus om bekendheid geven aan de bereidwilligheid of intentie, zorg voor een werkplekonderzoek (wat doet het bedrijf, wat zijn de taken en wat heeft het bedrijf nodig). Neem mensen die vanuit een uitkering aan de slag willen gewoon aan en ontdek wat ze kunnen. Zodra mensen de waardering en het vertrouwen krijgen, kan er met een beetje creativiteit een hoop worden gedaan. Ga in gesprek met de vele werkgeversadviseurs uit de regio en maak gebruik van snuffelstages of proefplaatsingen. En voor de begeleiding; zorg voor een Harrie.*
Goed in beeld
Christian Keijsers van Keijsers Foto en Video verzorgde tijdens deze bijeenkomst het beeldmateriaal.
Bekijk de foto’s:
Naar de video:
* Harrie is de personificatie van de ideale collega-werknemer die begeleiding op de werkvloer geeft aan werknemers met een extra ondersteuningsbehoefte. Harrie staat voor: Hulpvaardig, Alert, Realistisch, Rustig, Instruerend en Eerlijk. Uit onderzoek van CNV (voormalig CNV Jongeren) en Vilans blijkt dat de kans op succesvol participeren op de werkvloer aanzienlijk wordt verhoogd wanneer de werknemer met een arbeidsbeperking wordt ondersteund door een Harrie. Het Harrie-gedachtegoed is doorontwikkeld en nu is er ook een module speciaal gericht op statushouders.
René Bakker schreef mee aan Onbekend talent op de arbeidsmarkt – de Monitor ‘Toegankelijkheid, inclusie en de arbeidsmarkt’ 2025.
